Bu makale, ASQ (American Society for Quality) tarafından yayınlanan Six Sigma Forum Magazine dergisinin 2006 yılı Mayıs sayısından alınarak aslına uygun olarak tercüme edilmiştir.

Ölçüm Sistemi'nizi dogrulamak için farklı yöntemler

Antonio Villegas Garcia - Yazaki, North America

TEMEL BİLEŞEN ANALİZLERİ, ÜRÜN VE ÖLÇÜM SİSTEMİNDEKİ DEĞİŞKENLİKLERİ ÖNGÖRMELİDİR.

İyi bir teori doğanın doğru bir tanımını birkaç ölçülebilir değişken cinsinden bize sağlayabilir. Geçmiş olayları ve gelecek gözlemleri açıklamada yardımcı olur. 
Fakat bir araştırmacının doğru sonuçlar çıkar-madaki yeteneği, gözlemlerinin doğruluğuna bağlıdır. Bu yüzden, bir hipotezi ispatlamadan önce, araştırmacılar mutlaka gözlemleme yaparken kullandıkları ölçüm sisteminin doğruluğundan emin olmadırlar. 
Ölçüm sistemini doğrulamak için kullanılan bir yöntem, inceleme altındaki her karakteristik için iki ölçüm sınıflar arası korelasyon  ürün değişkenliğinin ölçüm değişkenliğine oranı- kullanır. (Bkz. Şekil 1). 
Sınıflar arası ilişkiyi süreç değişkenlik miktarını bir ölçüm setindeki ölçüm değişkenlik miktarına bölerek hesaplayabilirsiniz:

süreç değişkenliği          sp 
Sınıflar arası ilişki SAİ(ICC) = AO(DR) = ----------------------------------- = ----------
ölçüm değişkenliği         sm

Ayrımsama oranı (discrimination ratio) bağımsız ürün kategorilerinin sayısı veya ürünlerin sınıf-landırıldığı sepet miktarıdır. Ayrımsama oranı küçük olduğu zaman, alınan örnekte çok az ürün değişkenliği vardır, veya ölçüm değişkenliği çok fazladır ve ölçüm aleti ürün örneklemindeki farkı göremiyordur. Büyük bir ayrımsama oranı ölçüm aletinin ürün değişkenliğini ayırt edebildiği anlamına gelir. 
Bu süreç tek değişkenli veya çoklu değişkenli bir ortamda yararlı olur. Temel bileşen analizi (principal component analysis-TBA) isimli bir doğrusal cebir yöntemi veya matris cebiri kullanarak hesaplama yapabilen herhangi bir yazılım paketine ihtiyacınız olacaktır.

Nasıl Hesaplanır?
Tablo1 ürün örneğinden alınan bir karakteristiğin iki ölçümünü içerir. Her ölçümü grafik üzerinde işaretlediğimizde Deneme-1 x ekseni ve Deneme-2 de y ekseni olacaktır.
Sonra orjinden geçen 45 derecelik bir çizgi çizdiğimizde (Bknz Şekil-2). Deneme-1 ve deneme-2 için ölçümler eşit olduğu zaman nokta 45 derecelik çizgi üzerine düşecektir.Aynı üründen alınan ölçümler farklı olduğu zaman(Bkz. Tablo 1), çizilen noktadan 45 derece çizgisi üzerine olan dik uzaklık ölçüm hatasını verir.
Regresyon çizgisi 45 derecelik çizginin üzerine düşmediği zaman deneme-1 ile deneme-2 arasında sapma vardır. Regresyon çizgisi konumunun 45 derecelik çizginin üzerinde ya da altında fakat ona paralel olması sabit sapma anlamına gelir. 45 derecelik çizgiye paralel olmayan bir regresyon çizgisi değişken sapması veya ölçüm hatasının ölçülen ürünün yaptığı gibi arttığı veya azaldığı anlamına gelir(bkz. Şekil-3).
Ürün ve ölçüm değişkenliği hesaplayabilmek için, regresyon çizgisinin x-eksenine paralel hale gelmesi için tüm noktaları tahmin etmek gereklidir. Ürün değişkenliği x ekseni boyunca kaydedilen dağılımdır. Ölçüm değişkenliği ise x eksenine dik olan dağılımdır (bkz. Şekil-4).

(Makalenin tamamını görselleri ile beraber basılı nüshada bulabilirsiniz.)